Điều hành ngân sách phải bằng tư duy phát triển
Đăng ngày 12-01-2018 21:37

“Làm tài chính, điều hành thu chi ngân sách không phải là với tư duy kế toán mà phải  bằng  tư duy phát triển” là chỉ đạo của Bí thư thành ủy Trương Quang Nghĩa tại buổi làm việc với Sở Tài chính và các ngành liên quan Thuế, Hải Quan, Kế hoạch và Đầu tư sáng ngày 12-1. Cùng dự buổi làm việc có Phó chủ tịch HĐND  Nguyễn Nho Trung và Phó Chủ tịch UBND Trần Văn Miên

Thất thu nhiều từ bất động sản

Tại buổi làm việc, vấn đề thất thu ngân sách liên quan đến bất động sản được Bí thư Thành ủy hết sức chú ý.

Theo Sở Tài chính, thực tế cho thấy khoản thất thu ngân sách về thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng quyền sử dụng đất là khá lớn do hầu hết các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đều ghi giá trị chuyển nhượng thấp hơn rất nhiều so với giá trị giao dịch thực tế.

Một vấn đề khác là phần lớn các tổ chức, cá nhân được thuê đất (tối đa 50 năm) đã trả tiền một lần cho cả thời hạn thuê đất.Tiền thuê đất nộp một lần khá lớn nên ngân sách có nguồn thu đột biến cho năm ngân sách hiện tại để đầu tư cho các công trình. Tuy nhiên, sau đó,khi quỹ đất ngày càng giảm đi thì khoản tiền thu sẽ không còn ổn định qua các năm. Đồng thời khi thu hồi đất đối với các trường hợp đã nộp một lần thì sẽ gặp khó khăn vì phải bồi thường đất       

Phó Chủ tịch HĐND Nguyễn Nho Trung nêu dẫn chứng, có dự án giao mấy trăm hecta đất  tiền đền bù do ngân sách bỏ ra đến 800 tỉ nhưng sau đó nhà đầu tư chỉ nộp vào ngân sách 630 tỉ. Như vậy riêng dự án này, ngân sách âm đến 170 tỉ. Tính chung cho hàng trăm dự án, thì khoản hụt thu này có khi đến hàng nghìn tỉ.

 Bí thư thành ủy cho rằng cách làm từ trước đến nay “Tiềnđền bù giải tỏa thì do chính quyền chi trả, nhưng giao đất cho nhà đầu tư thì  chỉ thu tiền sử dụng đất” là không phù hợp, dễ nảy sinh tiêu cực. “Làm như thế này thì không có những DN tích cực, DN thật đâu mà toàn DN quan hệ thôi.”-  ông Nghĩa nói.

Bí thư thẳng thắn đặt vấn đề, 20 năm qua giá trị đất trong quá trình phát triển của chúng ta, Nhà nước thu được bao nhiêu, có được 30% không hay rơi vào tay tư nhân hết? Nếu không đánh giá kịp thời thì tới đây chúng ta tiếp tục đi vào lối mòn như bao nhiêu năm qua.

Từ đó, Bí thư Thành ủy yêu cầu cần có sự điều chỉnh trong quan điểm chỉ đạo cũng như tư duy quản lý sao cho thật chuẩn mực để đem lại hiệu quả thực chất, không làm lãng phí tài nguyên, công bằng trong chính sách và phải để người dân được hưởng lợi.   

Điều hành ngân sách bằng tư duy phát triển

Đánh giá về hoạt động thu chi và điều hành ngân sách thời gian qua, theo Bí thư Thành ủy  đã đạt được những kết quả tích cực; kết quả thu ngân sách năm 2017 vượt 12,6 % dự toán, tốc độ tăng thu ngân sách trên địa bàn giai đoạn 1997 -2017 tăng bình quân 16,2%/năm , trong đó thu nội địa tăng bình quân 18,4%/năm. Cơ cấu thu ngân sách nhà nước trên địa bàn giai đoạn 1997-2017 đã có sự chuyển biến tích cực, bền vững với nguồn thu từ sản xuất kinh doanh đóng vai trò quan trọng, tạo sự chủ động  và tăng tính ổn định của NSNN;  nguồn thu từ tiền sử dụng đất ngày  càng giảm dần. Điều này cũng phản ảnh sức khỏe của nền kinh tế đang phát triển với mức khá cao Việc điều hành thu chi không có sai phạm, cân đối tài chính rõ ràng.  

 Tuy vậy, Bí thư Thành ủy chỉ ra những bất cập thậm chí mâu thuẫn trong việc chi ngân sách. Cụ thể, Đà Nẵng đứng đầu cả nước về cải cách hành chính, về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, về sẵn sàng ứng dụng công nghệ thông tin nhưng mức chi thường xuyên vẫn chiếm  chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN. Nói như vậy có nghĩa chúng ta chỉ mới giải quyết những công việc đơn giản chứ chưa có sự chuyển biến một cách thực chất trên một số ngành, lĩnh vực.

Nhấn mạnh đến vai trò của ngành tài chính trong tham mưu chính sách, điều hành ngân sách, Bí thư Thành ủy yêu cầu quản lý chặt chẽ tài sản công, cung ứng vốn cho đầu tư phát triển, thúc đẩy và lan tỏa sản xuất kinh doanh. Quan trọng hơn cả, tài chính phải là công cụ của đầu tư phát triển một cách hiệu quả, bền vững. “Không có đầu tư thì không thể phát triển được. Điều quan trọng hơn chính là quản lý đầu tư và đầu tư vào lĩnh vực nào để phát triển KT-XH.” Bí thư nhấn mạnh và yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành Tài chính – kế hoạch- tài nguyên và Môi trường trong quản lý đầu tư phát triển  đặt dưới sự giám sát của HĐND.   

Cũng yêu cầu về tư duy phát triển, trong việc thu thuế, Bí thư thành ủy  đặt câu hỏi về mối liên hệ  giữa mức tăng thu ngân sách với mức tăng đầu tư cho cơ sở hạ tầng, chi phí đầu tư phát triển đã tương xứng chưa? Vì sao du lịch tăng cao, du khách ngày càng nhiều trong khi mức thu từ nhà hàng khách sạn không tăng? Chúng ta cần có cách gì  để du khách tăng mức chi tiêu tại Đà Nẵng? Để nuôi dưỡng nguồn thu, chống thất thu và cũng là công bằng đói với doanh nghiệp cần phải có những  biện pháp, công cụ thu phù hợp. Bên cạnh đó còn là thái độ, đạo đức công vụ của cán bộ thuế  có nhiều điểm cần chấn chỉnh, giáo dục...

Nêu vấn đề về hiệu quả đầu tư, Bí thư lấy dẫn chứng từ phát biểu của ông Trần Văn Sơn, Giám đốc Sở KH&ĐT Đà Nẵng về việc đầu tư cầu Rồng, cầu Trần Thị Lý thời 2012, 2013 với giá trị 2000 tỷ đồng. Nếu để bây giờ  thì với số tiền đó không thể làm được.  Ông Nghĩa cho rằng đó mới là cái trượt giá thôi chứ chưa phải là hiệu quả đầu tư. Chúng ta phải nhìn toàn diện hơn, từ khi có các công trình đó thì khả năng thu về của chúng ta là bao nhiêu, người dân được hưởng  lợi như thế nào?  

Trong phát biểu kết luận, Bí thư cũng cho biết sẽ tích cực kiến nghị để các bộ, ngành Trung ương xem xét cho Đà Nẵng thí điểm thực hiện những kỹ thuật công nghệ quản lý tiên tiến như ứng dụng công nghệ thông tin, thanh toán tự động, kết nối doanh thu tự động doanh nghiệp với cơ quan thuế. Đồng thời tiếp tục các biện pháp chống thất thu; tuyên truyền công khai minh bạch chính sách thuế ...

LÊ HOA